Renoveren: creatief omspringen met de woningindeling

Gewijzigd op 23/04/2012 door Daan Slingers

Renoveren
www.gertbroekx.be
© Gert Broekx
Renoveren
www.gertbroekx.be
© Gert Broekx
Een aspect waar iedereen, die een woning wilt renoveren, mee geconfronteerd wordt is de bestaande indeling van het gebouw. Vaak gebeurt het dat mensen op zoek gaan naar een mooi huis om te kopen, ze rijden wat rond, of ze surfen op het internet tot ze iets vinden wat hen aanstaat. Wanneer men dan tijdens een plaatsbezoek de woning aan de binnenkant ziet, is de teleurstelling soms duidelijk van hun gezichten te lezen.

Het interieur ziet er soms wat ouderwets of kitscherig uit, het elektriciteitsnet voldoet vaak niet meer aan de wensen en de verwarmingsinstallatie is in vele gevallen aan vervanging toe.
Zeker woningen van 20 jaar of ouder voldoen niet meer aan de huidige energieprestatie-eisen en op de koop toe zal dit jaar de nieuwe geluidsnorm ingevoegd worden.

Toch zie je vaak dat men - mits wat deskundige hulp en creativiteit - een woning op een zodanige wijze kan renoveren dat de oude woning nauwelijks terug te kennen is.
Er blijven echter altijd een aantal hinderpalen: de voornaamste zijn de draagconstructie, de isolatiewaarde van de muren, koudebruggen en de aan- en afvoerleidingen van het sanitair. Wanneer men aan deze punten gaat raken, gaan de kosten ook vaak oplopen. Het is dus de kunst om in het begin deze factoren te analyseren, want ze beperken vaak de mogelijkheden wanneer men gaat renoveren. Om hiervan een goede inschatting te kunnen maken, is het aanbevolen een architect of energiedeskundige in te schakelen.

De constructie als belemmering
In tegenstelling tot een nieuwbouwwoning, waarbij de architect een woning kan ontwerpen die u op het lijf is geschreven, is het moeilijk om een ideale woning te vinden die perfect overeenstemt met je wensen. Ook zijn onze wensen op het vlak van wonen sterk geëvolueerd in de tijd. We hebben onder andere de laatste decennia een enorme evolutie gemerkt in de grootte van de ramen. Dit om meer licht binnen te halen en om de relatie met de tuin of omgeving zo groot mogelijk te maken.

Oudere bestaande woningen hebben vaak kleine ramen waardoor de interieurs ook donkerder zijn en minder aangenaam om in te leven. Door op een doordachte wijze openingen te maken in muren, vloeren of daken kan men meer licht binnen halen in de woning.
Wanneer men aanpassingen wil doen aan deze constructieve elementen moet men er op letten dat de stabiliteit van de woning niet in gevaar komt. En daar wringt net het schoentje. Men zal dan in de meeste gevallen de bestaande of te behouden constructie moeten opvangen door middel van balken en/of kolommen. Het berekenen van balken en kolommen is specialistenwerk waarvoor je een beroep moet doen op een architect of ingenieur. In dergelijke gevallen ben je sowieso wettelijk verplicht samen te werken met een architect.

Isoleren: een duurzaam project
Veel bestaande woningen die vandaag de dag gekocht worden, scoren zeer slecht op het vlak van isolatie. Terwijl het isoleren van een bestaand dak in veel gevallen relatief eenvoudig en goedkoop uit te voeren is, ligt dat heel wat moeilijker bij vloeren en wanden. Het isoleren van wanden is meer rendabel dan het isoleren van vloeren. Ondanks er verschillende manieren zijn om een wand te isoleren, is dit geen eenvoudige klus en niet zonder gevaren.

‘Overisoleren’ bestaat niet, maar toch moet je bij renovatieprojecten opletten. Wanneer je een gedeelte van de gebouwschil gaat isoleren, bestaat het gevaar dat het effect van bestaande koudebruggen gaat versterkt worden met eventueel condensatie en schimmelvorming tot gevolg. Terwijl dat voorheen nog niet het geval was. Het is namelijk zo dat koudebruggen in bestaande woningen soms moeilijk weg te werken zijn. Als men heel goed wilt isoleren, dienen deze punten ook opgelost te worden. De kosten kunnen dan echter hoog oplopen waardoor het dus eerder een kwestie is van de gulden middenweg te vinden.
Veel voorkomende plaatsen van koudebruggen zijn balken boven ramen en deuren, aansluitingen tussen vloer en wand en tussen wand en dak. Het isoleren van een bestaande woning kost tamelijk wat geld, maar de investering zal op korte termijn terugverdiend zijn door de lagere energiefactuur.

Ook de stabiliteit van de woning vaart er wel bij omdat de constructie minder onderhevig is aan temperatuursschommelingen en veranderingen in luchtvochtigheid.

Van zithoek tot badkamer?
Het ombouwen van een slaapkamer tot hobbyruimte of een leefruimte tot bureau is kinderspel in vergelijking met het ombouwen van een zithoek tot bijvoorbeeld een badkamer. Dit is het geval bij alle ‘natte ruimtes’ zoals keuken, wc, wasplaats, etc. De oorzaak ligt hier in het feit dat in de ruimtes heel wat aan- en afvoerleidingen dienen voorzien te worden.
In een bestaande woning is daar niet altijd de mogelijkheid toe omwille van de ligging, de toegankelijkheid (bv. via een kruipkelder) en de opbouw van de muren en vloeren van de ruimte.

De makkelijkste oplossing is het behouden van de ligging van deze ruimtes. Dit wil niet zeggen dat het verplaatsen van deze ruimtes een onoverkomelijke zaak is. Het is alleen een kwestie van hier van in het begin rekening mee te houden.
Wanneer je de bestaande leidingen wenst te behouden, zijn de mogelijkheden uiteraard beperkter dan wanneer je ze gaat vervangen.
Als de mogelijkheid bestaat, is een leidingkoker een interessante oplossing om al uw leidingen te centraliseren en aan te sluiten op de bestaande of nieuwe leidingen.

Gert Broekx voor Habitos.be - 2007

Onze bouwspecialisten

Folders over bouwwerken

Meer informatie op de website van deze bedrijven